żylna Choroba Zakrzepowo Zatorowa Wytyczne 2017

Hej! Przygotowujesz się do egzaminu z Żylnej Choroby Zakrzepowo-Zatorowej (ŻChZZ)? Świetnie trafiłeś! Skupimy się na najważniejszych aspektach Wytycznych 2017, abyś czuł się pewnie i gotowy.

Zacznijmy od definicji. ŻChZZ to ogólne określenie na zakrzepicę żył głębokich (ZŻG) i zatorowość płucną (ZP). Pamiętaj, że to jedno spektrum choroby, a nie dwie oddzielne jednostki. Dlatego warto pamiętać o połączeniu i potencjalnym ryzyku przejścia jednej w drugą.

Jakie są czynniki ryzyka? Zastanów się nad triadą Virchowa. Obejmuje ona: uszkodzenie ściany naczynia, zastój krwi i nadkrzepliwość. Do najważniejszych czynników ryzyka należą: przebyte operacje, unieruchomienie, ciąża, połóg, nowotwory, choroby autoimmunologiczne i stosowanie doustnych środków antykoncepcyjnych. Pamiętaj o dokładnym zebraniu wywiadu!

Przejdźmy teraz do diagnostyki. W przypadku podejrzenia ZŻG, kluczowe jest określenie prawdopodobieństwa wystąpienia choroby za pomocą skali Wellsa. Jeśli prawdopodobieństwo jest niskie lub pośrednie, wykonaj test D-dimerów. Ujemny wynik pozwala wykluczyć ZŻG. Przy wysokim prawdopodobieństwie lub dodatnim wyniku D-dimerów konieczne jest wykonanie USG doppler żył głębokich.

A co z ZP? Tutaj również stosujemy skalę Wellsa lub skalę genewską. Podobnie jak w przypadku ZŻG, określamy prawdopodobieństwo wystąpienia choroby. Test D-dimerów jest użyteczny, gdy prawdopodobieństwo jest niskie lub pośrednie. W przypadku wysokiego prawdopodobieństwa lub dodatnich D-dimerów konieczne jest wykonanie angio-TK płuc.

Teraz leczenie. Podstawą jest leczenie przeciwkrzepliwe. Wybór leku zależy od wielu czynników, m.in. od stanu pacjenta, funkcji nerek i preferencji. Stosuje się: heparyny drobnocząsteczkowe (HDCz), warfarynę, bezpośrednie inhibitory trombiny (dabigatran) i inhibitory czynnika Xa (rywaroksaban, apiksaban, edoksaban). Pamiętaj o monitorowaniu INR podczas leczenia warfaryną!

Jak długo trwa leczenie? W przypadku ZŻG i ZP wywołanej odwracalnymi czynnikami ryzyka, leczenie trwa zazwyczaj 3 miesiące. W przypadku ŻChZZ idiopatycznej (niezwiązanej z oczywistym czynnikiem ryzyka) lub związanej z aktywnym nowotworem, leczenie powinno być przedłużone, często dożywotnie.

Profilaktyka jest bardzo ważna! U pacjentów po operacjach, szczególnie ortopedycznych, stosuje się HDCz lub mechaniczne metody profilaktyki (np. pończochy uciskowe). U pacjentów unieruchomionych ważna jest wczesna mobilizacja i profilaktyczne dawki HDCz. Pamiętaj o ocenie ryzyka u każdego pacjenta!

Podsumowując: ŻChZZ to spektrum chorób obejmujące ZŻG i ZP. Diagnostyka opiera się na skalach prawdopodobieństwa, testach D-dimerów i badaniach obrazowych. Leczenie to przede wszystkim leczenie przeciwkrzepliwe, a czas trwania zależy od czynników ryzyka. Profilaktyka jest kluczowa, szczególnie u pacjentów po operacjach i unieruchomionych.

Dasz radę! Pamiętaj o systematycznej nauce i wykorzystuj dostępne materiały. Powodzenia na egzaminie!