Sprawdzian Z Historii3 Gimnazjum Polska I Europa W Czasach Oswiecenia

Hej Trzecioklasiści! Czeka Was Sprawdzian z Historii? Spokojnie, oswiecenie to nie czarna magia. Postaram się Wam to wszystko poukładać w głowach.

Oświecenie, czyli wiek rozumu. Pomyślcie o tym jak o żarówce, która nagle rozświetliła Europę po długich wiekach średniowiecza. Ludzie zaczęli kwestionować wszystko. Przestali ślepo wierzyć w autorytety. Zaczęli używać rozumu i logiki.

Wyobraźcie sobie, że do tej pory rodzice decydowali, co będziecie jeść na obiad. Teraz sami możecie wybrać. Sami decydujecie. To właśnie Oświecenie. Decydowanie na podstawie własnego rozumu.

Ważne postacie? Oj, było ich sporo. Izaak Newton, John Locke, Wolter, Jean-Jacques Rousseau, Immanuel Kant. Może to brzmi strasznie, ale spójrzmy na każdego z nich jak na członków super drużyny.

Izaak Newton – wyobraźcie sobie jabłko spadające z drzewa. To on odkrył prawo powszechnego ciążenia. Pokazał, że świat rządzi się prawami, które możemy zrozumieć. Prawda, że to robi wrażenie?

John Locke to taki „ojciec” praw człowieka. Uważał, że każdy rodzi się z prawem do życia, wolności i własności. To tak, jakby każdy z Was dostał od urodzenia super-moce.

Wolter, mistrz ciętej riposty. Krytykował Kościół i władzę. Walczył o wolność słowa. Wyobraźcie sobie, że on był takim internetowym memiarzem, ale w XVIII wieku.

Jean-Jacques Rousseau. On wierzył w „umowę społeczną”. To znaczy, że władza powinna pochodzić od ludzi. Coś jak głosowanie w wyborach do samorządu uczniowskiego, tylko na większą skalę.

Immanuel Kant, filozoficzny guru. Zadawał trudne pytania. Co możemy wiedzieć? Jak powinniśmy postępować? Trochę jak Wasz nauczyciel filozofii, ale dużo bardziej znany.

Oświecenie to też czas wielkich zmian politycznych. Pomyślcie o Rewolucji Francuskiej. Ludzie mieli dość króla i arystokracji. Chcieli równości, wolności i braterstwa. Wyobraźcie sobie, że buntujecie się przeciwko dyrektorowi szkoły, bo chce wprowadzić niesprawiedliwe zasady. To coś podobnego.

Konstytucja 3 Maja w Polsce to też efekt oświecenia. Próba unowocześnienia państwa. To tak, jakby spróbować zbudować lepszy model telefonu komórkowego, z nowymi funkcjami i lepszym oprogramowaniem.

Absolutyzm oświecony to specyficzny rodzaj władzy. Monarcha rządzi samodzielnie, ale stara się robić to zgodnie z zasadami rozumu i sprawiedliwości. To tak, jakby Wasz rodzic dawał Wam więcej swobody, ale wciąż pilnował, żebyście nie robili głupot.

Katarzyna II w Rosji i Fryderyk II w Prusach to przykłady takich władców. Stawiali na rozwój nauki i kultury. Reformowali armię i administrację. Budowali państwa silne i nowoczesne.

Zapamiętajcie, Oświecenie to przede wszystkim wiara w rozum, postęp i wolność. Myślcie krytycznie, szukajcie wiedzy i nie bójcie się kwestionować zastanego porządku. Powodzenia na sprawdzianie!