Sprawdzian Z Biologi Klasa 5 Dział 3 Budowa Grzyba

Grzyby to organizmy należące do odrębnego królestwa życia, odmiennego od roślin i zwierząt. Ich budowa jest przystosowana do sposobu odżywiania się – jako heterotrofy pobierają gotowe substancje organiczne z otoczenia. Podstawową jednostką budowy większości grzybów jest nitka grzybni, zwana strzępką.

Grzybnia to właściwy organizm grzyba, niewidoczny zazwyczaj gołym okiem, rozrastający się w podłożu (glebie, drewnie, odchodach itp.). Składa się z licznych, cienkich, rozgałęzionych strzępek. To właśnie poprzez strzępki grzyb pobiera składniki odżywcze.

Często widzimy owocnik – to niejako "narząd" grzyba służący do rozmnażania. Owocnik jest zbudowany z gęsto splątanych strzępek. Jego zadaniem jest produkcja i rozsiewanie zarodników. Kształt, kolor i wielkość owocników są bardzo zróżnicowane.

Podstawowe części owocnika to:

• Trzon: Podpora dla kapelusza, pełni funkcję transportową dla substancji odżywczych.
• Kapelusz: Najbardziej charakterystyczna część, często zawiera blaszki lub rurki od spodu.
• Blaszki lub Rurki: Znajdują się pod kapeluszem. To w nich tworzą się zarodniki.
• Grzybnia: Część podziemna, odpowiedzialna za pobieranie pokarmu i zakotwiczenie grzyba.

Budowa wewnętrzna strzępek jest również istotna. Komórki grzybów posiadają ścianę komórkową, ale zbudowaną nie z celulozy (jak u roślin), lecz z chityny – tej samej substancji, która tworzy pancerze owadów. Wewnątrz komórki znajdują się organelles, w tym jądro komórkowe, co odróżnia grzyby od bakterii.

Przykłady budowy grzyba można zaobserwować u popularnych gatunków:

• Pieprznik jadalny (kurka): Posiada krótki trzon i kapelusz, pod którym znajdują się fałdki (zmodyfikowane blaszki), a w nich zarodniki.
• Borowik szlachetny (prawdziwek): Ma gruby trzon i duży kapelusz, a pod nim gąbczastą warstwę rurek, w których dojrzewają zarodniki.

W świecie grzybów istnieją również formy jednokomórkowe, jak na przykład drożdże. Nie tworzą one rozbudowanej grzybni ani owocników w klasycznym rozumieniu. Ich budowa jest znacznie prostsza, ale również oparta na komórkach z chitynową ścianą komórkową.

Zastosowanie grzybów w życiu codziennym jest ogromne. Od wykorzystania jako pokarm (borowiki, pieczarki), przez produkcję chleba i alkoholu (drożdże), po ich rolę w przyrodzie jako destruentów, rozkładających martwą materię organiczną i umożliwiających obieg pierwiastków. Niektóre grzyby mają zastosowanie w medycynie (np. penicylina pochodzi z grzyba Penicillium).