Sprawdzian Podmiot Orzeczenie Przydawka Kl 5

Hej! Dzisiaj zajmiemy się bardzo ważnymi elementami zdania, które pomagają nam je zrozumieć. Wyobraź sobie, że zdanie to mały domek. Potrzebuje on solidnych fundamentów i dachu, żeby się nie zawalił. Tak samo jest ze zdaniem – potrzebuje konkretnych części, żeby miało sens. Skupimy się dzisiaj na podmiocie i orzeczeniu, a także na przydawce.

Zacznijmy od podmiotu. To jest najważniejsza postać w naszym zdaniu, osoba lub rzecz, o której coś mówimy. Pomyśl o tym jak o głównym bohaterze opowieści. Zawsze pytamy o niego: „Kto?” albo „Co?”. Na przykład, jeśli powiem „Pies szczeka”, to kim lub czym jest mowa? Oczywiście, że o psie. Pies to nasz podmiot. Ktoś może pomyśleć, że to tylko pojedyncze słowo, ale podmiot to jest właśnie ten „ktoś” lub „coś”, co wykonuje czynność lub o czym mówimy.

Teraz przejdźmy do orzeczenia. To jest „coś”, co podmiot robi, albo jaki jest podmiot. To jest jak akcja w filmie, to, co się dzieje. Najczęściej jest to czasownik. W przykładzie „Pies szczeka”, co robi pies? Szczeka. Zatem szczeka to nasze orzeczenie. Bez orzeczenia podmiot byłby trochę zagubiony. Orzeczenie zawsze odpowiada na pytania typu: „Co robi?”, „Co się z nim dzieje?”, „Jaki jest?”.

Połączmy to w całość. Mamy podmiot i orzeczenie. To są jak dwie nogi, które pozwalają zdaniu chodzić i mieć sens. W zdaniu „Kot siedzi”, kot to podmiot (kto siedzi?), a siedzi to orzeczenie (co robi kot?). To już jest pełne, proste zdanie. Możemy też mieć zdania, gdzie orzeczenie nie jest czasownikiem, na przykład „Ona jest zmęczona”. Tu ona to podmiot, a jest zmęczona to orzeczenie (jaka jest?).

Teraz dodajmy do naszego zdania trochę ozdób. Tymi ozdobami są przydawki. Przydawka to takie słówko, które opisuje podmiot albo orzeczenie. Ona nam mówi więcej o tym „ktoś” lub „coś”, albo o „co robi”. Pytamy o przydawkę zazwyczaj: „Jaki?”, „Jaka?”, „Jakie?”, „Czyj?”, „Czyja?”, „Czyje?”. Powróćmy do naszego psa. Jeśli powiem „Czarny pies szczeka”, to kim lub czym jest mowa? Nadal o psie (podmiot). Ale teraz wiemy coś więcej o tym psie. Jaki pies szczeka? Czarny. Słówko czarny to przydawka. Ona opisuje podmiot, czyli psa. Przydawki dodają koloru i szczegółów naszym zdaniom, tak jak przyprawy dodają smaku potrawie.

Możemy mieć też przydawki, które opisują orzeczenie. Na przykład: „Pies szczeka głośno”. Pies to podmiot, szczeka to orzeczenie. A jak szczeka? Głośno. Słówko głośno nam mówi, jak pies szczeka. To też jest rodzaj przydawki, która opisuje orzeczenie. Pamiętajcie, że podmiot i orzeczenie to fundamenty, a przydawka to jak piękna dekoracja na tym budynku.

Ćwiczenie czyni mistrza! Spróbujcie znaleźć podmiot i orzeczenie w zdaniach, a potem poszukajcie przydawki. Na przykład w zdaniu „Mała dziewczynka czyta ciekawą książkę”. Kto czyta? Dziewczynka – to podmiot. Co robi? Czyta – to orzeczenie. Jaka jest dziewczynka? Mała – to przydawka. Jaka jest książka? Ciekawa – to też przydawka opisująca książkę (która jest dopełnieniem, ale o tym innym razem!). Zrozumienie tych części zdania sprawi, że pisanie i czytanie stanie się dla Was dużo łatwiejsze.