Sprawdzian Chemia Klasa 7 Dział Składniki Powietrza

Powietrze, które nas otacza, to nie tylko jedna substancja. Jest to mieszanina gazów. Oznacza to, że składa się z wielu różnych gazów połączonych ze sobą, ale nie tworzących nowej, pojedynczej substancji. Możemy je oddzielić przy odpowiednich warunkach.

Głównymi składnikami powietrza są:

• Azot (N₂): To najwięcej gazu w powietrzu. Stanowi około 78% jego objętości. Azot jest bardzo ważny dla roślin. Rośliny pobierają azot z gleby i dzięki niemu rosną. My, ludzie, nie oddychamy bezpośrednio azotem.
• Tlen (O₂): To gaz, który jest nam niezbędny do życia. Stanowi około 21% powietrza. Bez tlenu nie moglibyśmy oddychać, a ogień by nie płonął. Kiedy oddychamy, pobieramy tlen, który jest potrzebny naszym komórkom do produkcji energii.
• Gazy szlachetne: To grupa gazów, które występują w powietrzu w bardzo małych ilościach. Najwięcej jest argonu (Ar). Gazy szlachetne są bardzo rzadko reagują z innymi substancjami. Dlatego nazywamy je "szlachetnymi". Są używane w żarówkach (argon) lub w reklamach (neon).
• Dwutlenek węgla (CO₂): Jest to gaz, który występuje w bardzo małej ilości, około 0,04%. Mimo małej ilości, jest bardzo ważny. Rośliny używają go do fotosyntezy, czyli do produkcji swojego pokarmu. My, ludzie, wydychamy dwutlenek węgla jako produkt przemiany materii. Zbyt duża ilość dwutlenku węgla w atmosferze może powodować globalne ocieplenie.
• Para wodna (H₂O): Ilość pary wodnej w powietrzu zmienia się. Zależy od temperatury i miejsca. W gorący dzień jest jej więcej niż w zimny. Para wodna jest niezbędna do tworzenia chmur i deszczu.

W powietrzu mogą znajdować się również inne substancje, ale w bardzo małych ilościach. Są to na przykład:

• Pyły: Drobne cząsteczki kurzu, sadzy.
• Skażenia: Na przykład spaliny samochodowe czy dym z fabryk.

Wiemy, że powietrze jest mieszaniną. Ale jak możemy to sprawdzić? Jednym ze sposobów jest analiza gazowa. Możemy zebrać próbkę powietrza i za pomocą specjalnych urządzeń sprawdzić, jakie gazy się w niej znajdują i w jakiej ilości.

Innym przykładem jest proces destylacji frakcyjnej. Jeśli schłodzimy powietrze do bardzo niskiej temperatury, zamieni się ono w ciecz. Następnie można tę ciecz podgrzewać. Poszczególne gazy zaczną wrzeć i odparowywać w różnych temperaturach. W ten sposób możemy je oddzielić.

Na przykład, temperatura wrzenia azotu wynosi -196°C, a tlenu -183°C. Różnica temperatur pozwala na ich rozdzielenie.

Zrozumienie składu powietrza jest ważne, ponieważ powietrze jest wszędzie wokół nas. Jest niezbędne do życia, a jego jakość wpływa na nasze zdrowie.