Imiesłowy 1 Gimnazjum Sprawdzian Imiesłowy Dzielimy Na

Dzisiaj zajmiemy się bardzo ważnym zagadnieniem z języka polskiego, które sprawia czasem trudność uczniom pierwszej klasy gimnazjum – imiesłowami. Imiesłowy to takie specjalne formy czasowników, które mają cechy zarówno czasownika, jak i przymiotnika lub przysłówka. Dzięki nim nasze wypowiedzi stają się bardziej zwięzłe i barwne.

Imiesłowy dzielimy na dwie główne grupy: imiesłowy przymiotnikowe oraz imiesłowy przysłówkowe. Każda z tych grup ma swoje podgrupy, które określają, w jaki sposób imiesłów został utworzony i jakie dodatkowe cechy posiada. Zrozumienie tego podziału jest kluczem do poprawnego stosowania imiesłowów w zdaniach.

Zacznijmy od imiesłowów przymiotnikowych. Dzielą się one na dwie kategorie. Pierwsza to imiesłowy przymiotnikowe czynne. Tworzymy je od czasowników w stronie czynnej i odpowiadają na pytania przymiotników: jaki? jaka? jakie? Najczęściej kończą się na -ący, -ąca, -ące lub -ący. Na przykład, od czasownika "czytać" możemy utworzyć imiesłów "czytający". Mówimy wtedy o "czytającym uczniu" – uczeń, który czyta.

Druga kategoria to imiesłowy przymiotnikowe bierne. Tworzymy je od czasowników w stronie biernej. Odpowiadają na te same pytania co przymiotniki, ale opisują czynność wykonaną nad czymś. Zazwyczaj kończą się na -ny, -na, -ne lub -ty, -ta, -te. Przykładem jest imiesłów od czasownika "napisać" – "napisany". Mamy wtedy "napisany list" – list, który został napisany.

Przejdźmy teraz do imiesłowów przysłówkowych. Tutaj również mamy dwie grupy. Pierwsza to imiesłowy przysłówkowe współczesne. Opisują czynność, która dzieje się równocześnie z inną czynnością wyrażoną czasownikiem w zdaniu. Zazwyczaj kończą się na -ąc lub -ąc. Przykładem jest imiesłów od czasownika "biec" – "biegnąc". Możemy powiedzieć: "Szedł ulicą, biegnąc do domu". Oznacza to, że szedł i jednocześnie biegł.

Ostatnia grupa to imiesłowy przysłówkowe uprzednie. Opisują czynność, która została wykonana wcześniej niż czynność główna w zdaniu. Najczęściej kończą się na -łszy, -łszy lub -wszy, -wszy. Przykładem jest imiesłów od czasownika "zrobić" – "zrobiwszy". Powiemy: "Zrobiwszy zadanie, poszedł się bawić". Czyli najpierw zrobił zadanie, a potem poszedł się bawić.

Zapamiętajmy więc ten podział: imiesłowy przymiotnikowe (czynne i bierne) oraz imiesłowy przysłówkowe (współczesne i uprzednie). Ćwicząc tworzenie i stosowanie tych form, sprawimy, że nasz język polski stanie się bogatszy i bardziej precyzyjny. Pamiętajmy o sprawdzaniu ich funkcji w zdaniu, co pomoże nam poprawnie je stosować w testach i codziennej komunikacji.