Historia Sprawdzian 1 Gimnazjum Pierwsze Cywilizacje

Na sprawdzianie z historii dla klasy pierwszej gimnazjum, temat "Pierwsze Cywilizacje" jest kluczowy. Co to właściwie znaczy "cywilizacja"?

Cywilizacja to po prostu wysoki poziom rozwoju społeczeństwa. To nie tylko ludzie mieszkający razem. To ludzie, którzy potrafią budować miasta, tworzyć prawa, wymyślać pismo, rozwijać sztukę i naukę. Cywilizacja to krok naprzód od prostych plemion łowiecko-zbierackich.

Pierwsze cywilizacje pojawiły się w miejscach, gdzie ludzie mieli łatwy dostęp do wody. Woda była niezbędna do picia, ale też do rolnictwa. Uprawa roślin wymagała stałego dostępu do wody. Dlatego wielkie rzeki stały się kolebkami cywilizacji.

Najważniejsze pierwsze cywilizacje, które poznajemy na tym etapie nauki, to:

• Mezopotamia
• Egipt
• Dolina Indusu
• Chiny

Przyjrzyjmy się każdej z nich krótko.

Mezopotamia oznacza "kraj między rzekami". Te rzeki to Tygrys i Eufrat. Mezopotamia leży na terenie dzisiejszego Iraku. To tutaj powstał jeden z pierwszych wynalazków ludzkości – pismo klinowe. Ludzie zapisywali na glinianych tabliczkach swoje prawa, handel i historie. Mezopotamczycy stworzyli też pierwsze miasta, takie jak Ur czy Babilon. Mieli skomplikowane prawa, na przykład słynny Kodeks Hammurabiego. Zajmowali się też astronomią i matematyką.

Egipt rozwinął się nad rzeką Nil. Nil wylewał regularnie, użyźniając ziemię i umożliwiając rolnictwo. Egipcjanie są znani z budowy piramid – grobowców dla swoich władców, faraonów. Opracowali własne pismo – hieroglify. Rozwinęli medycynę, inżynierię (do budowy piramid) i sztukę. Ich bogowie byli bardzo ważni w ich życiu.

Dolina Indusu, czyli cywilizacja rzeki Indus, znajduje się na terenie dzisiejszego Pakistanu i Indii. Miasta takie jak Mohendżo-Daro i Harappa były bardzo dobrze zaplanowane. Miały proste ulice, kanalizację i sprawny system wodociągowy. Wiemy o nich mniej niż o Egipcie czy Mezopotamii, bo ich pismo nie zostało jeszcze w pełni rozszyfrowane.

Chiny rozwinęły się nad rzekami Żółtą (Huang He) i Jangcy. Stworzyli swoje unikalne pismo i wynaleźli wiele rzeczy, które znamy do dziś, jak na przykład papier, proch czy jedwab. Mieli też swoje wierzenia i sztukę.

Co łączy te cywilizacje? Wszystkie miały:

• Systemy nawadniające (kanały, tamy)
• Miasta
• Pismo
• Rządy (władców, kapłanów)
• Religię
• Wyspecjalizowane grupy ludzi (rolnicy, rzemieślnicy, żołnierze, uczeni)

Na sprawdzianie warto pamiętać o położeniu geograficznym tych cywilizacji (nad jakimi rzekami powstały) oraz o ich najważniejszych osiągnięciach. Zrozumienie, że rozwój cywilizacji zaczął się od umiejętności uprawy roli i życia w większych grupach, jest kluczem do sukcesu.