Historia Klasa 7 Sprawdzian Dział 6

Sprawdzian z działu 6 historii w klasie 7 zazwyczaj obejmuje epokę Wielkich Odkryć Geograficznych oraz wczesnego okresu Reformacji. To niezwykle istotny moment w dziejach świata, kiedy Europa zaczęła intensywnie oddziaływać na inne kontynenty, a Kościół katolicki przeżywał wewnętrzny kryzys. Zrozumienie tych procesów jest kluczowe do dalszego studiowania historii nowożytnej.

Wielkie Odkrycia Geograficzne: Przyczyny, Przebieg i Skutki

Wiek XV i XVI to czas eksplozji europejskiej aktywności na morzach i oceanach. Motywowało to wiele czynników, które doprowadziły do serii wypraw zmieniających mapę świata.

Przyczyny Odkryć

Kilka kluczowych powodów pchnęło Europejczyków do poszukiwania nowych dróg morskich i lądów:

• Poszukiwanie nowych dróg handlowych do Azji: Szlak Jedwabny, którym docierały do Europy towary luksusowe takie jak przyprawy, jedwab i porcelana, był kontrolowany przez Imperium Osmańskie. Europejczycy szukali alternatywnych tras, aby ominąć wysokie cła i pośredników.
• Kryzys gospodarczy w Europie: Wyczerpanie zasobów surowców, przeludnienie i epidemie (np. dżuma) skłaniały do poszukiwania nowych źródeł bogactwa i ziem uprawnych.
• Rozwój techniki: Wynalezienie i udoskonalenie kompasu, astrolabium, kwadrantu oraz budowa karaweli (szybkiego i zwrotnego statku) umożliwiły dalekie podróże morskie.
• Żądza przygód i chwała: Wielu podróżników marzyło o sławie, bogactwie i zdobyciu uznania. Idealizm i wiara w możliwość nawracania pogan na chrześcijaństwo również odgrywały rolę.
• Poparcie monarchów: Królowie i królowe Hiszpanii, Portugalii, Anglii i Francji finansowali wyprawy, licząc na zyski z handlu i podbitych terytoriów.

Najważniejsze Wyprawy

Era Wielkich Odkryć to pasmo sukcesów i porażek, determinacji i okrucieństwa. Niektórzy podróżnicy stali się legendami:

• Bartolomeu Dias (1488): Opłynął Przylądek Dobrej Nadziei, otwierając drogę do Indii.
• Krzysztof Kolumb (1492): Dotarł do Ameryki, choć był przekonany, że dopłynął do Indii. Jego wyprawa, finansowana przez Królową Izabelę Kastylijską, rozpoczęła europejską kolonizację Ameryk.
• Vasco da Gama (1498): Odkrył drogę morską do Indii, opływając Afrykę.
• Ferdynand Magellan (1519-1522): Zorganizował pierwszą wyprawę dookoła świata, udowadniając, że Ziemia jest kulą. Sam Magellan zginął na Filipinach, ale jego załoga dokończyła podróż.

Skutki Odkryć

Odkrycia geograficzne miały ogromny wpływ na świat, zarówno pozytywny, jak i negatywny:

• Rozwój handlu: Wymiana towarów między Europą, Azją, Afryką i Ameryką doprowadziła do powstania globalnego rynku. Do Europy trafiały przyprawy, cukier, kakao, kawa, tytoń, bawełna, ziemniaki i kukurydza.
• Kolonizacja: Europejczycy podbijali i kolonizowali nowe terytoria, eksploatując ich zasoby i narzucając swoją kulturę i religię.
• Upadek cywilizacji indiańskich: Choroby zawleczone przez Europejczyków (ospa, grypa) oraz podboje militarne doprowadziły do śmierci milionów Indian i upadku ich cywilizacji (np. Azteków i Inków).
• Niewolnictwo: Europejczycy zaczęli masowo sprowadzać niewolników z Afryki do Ameryki, aby pracowali na plantacjach.
• Rozwój nauki: Odkrycia geograficzne przyczyniły się do rozwoju geografii, kartografii, biologii i innych nauk.
• Zmiany kulturowe: Wymiana kulturowa między różnymi kontynentami wpłynęła na sztukę, literaturę i obyczaje.

Reformacja: Kryzys Kościoła i Nowe Wyznania

Równolegle do Wielkich Odkryć, w Europie zachodziły głębokie zmiany religijne. Reformacja, czyli ruch dążący do odnowy Kościoła katolickiego, doprowadziła do jego rozłamu i powstania nowych wyznań chrześcijańskich.

Przyczyny Reformacji

Kryzys Kościoła był spowodowany wieloma czynnikami:

• Krytyka duchowieństwa: Duchowieństwo było krytykowane za chciwość, niemoralne życie, sprzedaż odpustów (czyli możliwości odpuszczenia grzechów za pieniądze) oraz ignorancję.
• Wpływ renesansu: Renesansowy humanizm promował indywidualizm, racjonalizm i krytyczne myślenie, co podważało autorytet Kościoła.
• Rozwój druku: Wynalezienie druku przez Gutenberga umożliwiło szybkie rozpowszechnianie idei reformacyjnych.
• Interesy polityczne: Niektórzy władcy dążyli do uniezależnienia się od władzy papieża i przejęcia majątków kościelnych.

Marcin Luter i Początek Reformacji

Marcin Luter, niemiecki mnich i teolog, jest uważany za głównego inicjatora Reformacji. W 1517 roku przybił on do drzwi kościoła w Wittenberdze swoje 95 tez, w których krytykował sprzedaż odpustów i inne nadużycia Kościoła.

Luter głosił, że zbawienie można osiągnąć jedynie przez wiarę, a nie przez dobre uczynki czy sakramenty. Uważał, że jedynym źródłem prawdy jest Biblia, a nie tradycja kościelna. Przetłumaczył Biblię na język niemiecki, co umożliwiło jej czytanie szerszemu gronu odbiorców.

Nauki Lutra spotkały się z poparciem części społeczeństwa, ale także z ostrym sprzeciwem Kościoła. Luter został ekskomunikowany przez papieża i potępiony przez cesarza Karola V. Jego zwolennicy, zwani luteranami, założyli własny Kościół ewangelicki.

Inne Wyznania Reformacyjne

Po wystąpieniu Lutra, w Europie powstało wiele innych wyznań reformacyjnych:

• Kalwinizm: Nauki Jana Kalwina, francuskiego teologa, zdobyły popularność w Szwajcarii, Francji, Holandii i Szkocji. Kalwin głosił doktrynę predestynacji, czyli przekonanie, że Bóg z góry przeznaczył ludzi do zbawienia lub potępienia. Kalwiniści byli znani z surowych obyczajów i pracowitości.
• Anglikanizm: W Anglii król Henryk VIII, w wyniku konfliktu z papieżem w sprawie rozwodu, ogłosił się głową Kościoła w Anglii (Akt Supremacji z 1534 roku). Powstał Kościół anglikański, który łączył elementy katolickie i protestanckie.
• Anabaptyzm: Anabaptyści odrzucali chrzest dzieci i opowiadali się za chrztem dorosłych, świadomych swojej wiary. Byli zwolennikami rozdziału Kościoła od państwa i pacyfizmu.

Skutki Reformacji

Reformacja miała głęboki wpływ na Europę i świat:

• Rozłam Kościoła: Europa podzieliła się na kraje katolickie i protestanckie, co doprowadziło do wojen religijnych.
• Wojny religijne: W XVI i XVII wieku Europę nękały wojny religijne, takie jak wojna trzydziestoletnia (1618-1648).
• Wzrost znaczenia państwa: Władcy protestanccy przejmowali majątki kościelne i zwiększali swoją władzę.
• Rozwój kultury i edukacji: Protestanci zakładali szkoły i uniwersytety, promując edukację i rozwój kultury. Przekład Biblii na języki narodowe przyczynił się do rozwoju literatury.
• Kontrreformacja: Kościół katolicki podjął działania w celu zwalczania Reformacji (Kontrreformacja). Zwołano Sobór Trydencki (1545-1563), który ustalił dogmaty katolickie i przeprowadził reformy w Kościele. Powstał zakon jezuitów, który odegrał ważną rolę w edukacji i misjach.

Podsumowując, sprawdzian z działu 6 historii w klasie 7 obejmuje kluczowe wydarzenia i procesy, które ukształtowały nowożytną Europę i świat. Zrozumienie przyczyn, przebiegu i skutków Wielkich Odkryć Geograficznych oraz Reformacji jest niezbędne do dalszego poznawania historii.

Pamiętaj! Przygotowując się do sprawdzianu, skup się na zrozumieniu kontekstu historycznego, przyczynach i skutkach poszczególnych wydarzeń, oraz na roli głównych postaci. Wykorzystaj podręczniki, materiały dodatkowe i zasoby internetowe, aby poszerzyć swoją wiedzę.