Czy Znasz Ferdydurke Witolda Gombrowicza Sprawdzian B

Hej! Czy słyszałeś kiedyś o Ferdydurke Witolda Gombrowicza? To jedna z tych książek, która naprawdę zmusza do myślenia. Ale co właściwie oznacza „Sprawdzian B” w kontekście tej powieści? Rozłóżmy to sobie na czynniki pierwsze.

Wyobraź sobie, że jesteś na lekcji. Nauczyciel rozdaje kartkówkę. Masz przed sobą zadania, które musisz wykonać. To Twój „sprawdzian” wiedzy. W szkole często mamy sprawdziany. Są różne rodzaje: A, B, C... Czasem różnią się pytaniami, czasem trudnością. Tak samo jest w przypadku Ferdydurke.

Ferdydurke to powieść, która zajmuje się wieloma ważnymi tematami. Jednym z nich jest to, jak społeczeństwo narzuca nam pewne role i maski. Czy kiedykolwiek czułeś, że musisz udawać kogoś, kim nie jesteś, żeby dopasować się do grupy? Na przykład, może udajesz, że lubisz jakąś muzykę, bo wszyscy Twoi znajomi jej słuchają? To właśnie jedno z tych „narzuconych” zachowań.

Teraz przejdźmy do tego „Sprawdzianu B”. W powieści Gombrowicza nie ma dosłownie żadnej kartkówki z numerem „B”. To raczej metafora. Sprawdzian w tym kontekście to moment, w którym postacie w książce muszą się zmierzyć ze sobą i ze światem. Muszą pokazać, jacy są naprawdę, albo jaką maskę noszą. Sprawdzian B można rozumieć jako jeden z takich momentów, może trudniejszy lub bardziej zdecydowany niż inne.

Główny bohater, Józio, ma trzydzieści lat, ale jego rodzice decydują się wysłać go z powrotem do szkoły jako chłopca. Dlaczego? Bo chcą go „upupić”. „Upupić” znaczy narzucić komuś coś, sprawić, że stanie się mniejszy, bardziej zależny, bardziej „dziecinny”. To tak, jakby rodzice mówili Ci: „Jesteś już duży, ale ja wiem lepiej, jak powinni zachowywać się dzieci, więc będziesz się zachowywał tak, jak ja chcę”. To jeden z rodzajów sprawdzianu, jaki przechodzi Józio – sprawdzian bycia z powrotem „dzieckiem” w oczach dorosłych.

Innym ważnym konceptem jest forma. Forma to narzucony przez innych sposób bycia, jakaś etykietka, którą nam przypinają. Prysznic w książce to z kolei moment, kiedy ta forma jest z nas zdzierana, a my musimy zmierzyć się z naszą nagą, często niezbyt przyjemną prawdą. Sprawdzian B może być właśnie takim momentem „prysznicowym”, kiedy prawda wychodzi na jaw, albo kiedy postaci próbują uciec od tej prawdy.

Wyobraź sobie, że idziesz na imprezę. Wszyscy są ubrani elegancko, a Ty przyszedłeś w dresie. Czujesz się nie na miejscu, prawda? Społeczeństwo narzuciło Ci „formę” eleganckiego ubioru. Sprawdzian B w Ferdydurke może oznaczać sytuację, w której te narzucone formy są bardzo mocno weryfikowane. Czy postacie potrafią się z tym zmierzyć? Czy próbują się z tego wyzwolić? Czy może akceptują narzucone im role?

Podsumowując, „Sprawdzian B” w Ferdydurke to nie jest zwykła kartkówka. To symboliczne wyzwanie, moment konfrontacji z narzuconymi przez społeczeństwo rolami, „formami” i oczekiwaniami. To także próba zrozumienia, kim jesteśmy naprawdę, gdy zdejmiemy wszystkie maski.