3 Gimnazjum Sprawdzian Matematyka Dział Czwart Sprawdzian

Ten artykuł wyjaśni Ci, czego możesz spodziewać się na Sprawdzianie z Matematyki z działu Czwarty w 3 Gimnazjum. Skupimy się na kluczowych pojęciach i pokażemy, jak sobie z nimi poradzić.
Głównym tematem tego sprawdzianu są najczęściej procenty, proporcjonalność i związane z nimi zadania. To bardzo ważne umiejętności, które przydadzą Ci się w życiu codziennym i w dalszej nauce.
Czym są procenty?
Must Read
Procent to jedna setna części jakiejś całości. Zapisujemy go symbolem %. Na przykład, 1% to 1/100, 50% to 50/100 (czyli połowa), a 100% to cała całość.
Jak obliczać procenty?
Istnieją trzy podstawowe typy zadań z procentami:
- Obliczanie procentu z danej liczby.
Na przykład, oblicz 10% z liczby 50. Aby to zrobić, możesz zamienić procent na ułamek dziesiętny i pomnożyć przez liczbę: 10% = 0,10. Wtedy 0,10 * 50 = 5.

Inny sposób to zamiana procentu na ułamek zwykły: 10% = 10/100 = 1/10. Wtedy (1/10) * 50 = 50/10 = 5.
- Obliczanie, jakim procentem danej liczby jest inna liczba.
Na przykład, jakim procentem liczby 20 jest liczba 4? Aby to obliczyć, dzielimy mniejszą liczbę przez większą i mnożymy wynik przez 100%: (4 / 20) * 100% = 0,2 * 100% = 20%.
- Obliczanie liczby, gdy znamy jej procent.
Na przykład, 20% pewnej liczby to 10. Jaka to liczba? Oznaczmy szukaną liczbę przez x. Wiemy, że 20% z x to 10. Zamieniamy procent na ułamek: 0,20 * x = 10. Aby znaleźć x, dzielimy 10 przez 0,20: x = 10 / 0,20 = 50.
Czym jest proporcjonalność?
Mówimy o proporcjonalności prostej, gdy dwie wielkości rosną lub maleją w tym samym tempie. Na przykład, im więcej kupisz jabłek, tym więcej zapłacisz. Mówimy o proporcjonalności odwrotnej, gdy jedna wielkość rośnie, a druga maleje w tym samym tempie. Na przykład, im więcej robotników buduje dom, tym mniej czasu zajmuje budowa.

Jak rozwiązywać zadania z proporcjonalności?
Najczęściej używamy reguły trzech prostych lub reguły trzech odwróconych.
Reguła trzech prostych (dla proporcjonalności prostej):
Jeśli a odpowiada b, to c odpowiada x.
a ---- b

c ---- x
Obliczasz x ze wzoru: x = (c * b) / a.
Przykład: Jeśli 2 kg jabłek kosztuje 6 zł, to ile kosztuje 5 kg jabłek? 2 kg ---- 6 zł; 5 kg ---- x zł. x = (5 * 6) / 2 = 30 / 2 = 15 zł.
Reguła trzech odwróconych (dla proporcjonalności odwrotnej):
Jeśli a odpowiada b, to c odpowiada x.

a ---- b
c ---- x
Obliczasz x ze wzoru: x = (a * b) / c.
Przykład: Jeśli 4 robotników zbuduje dom w 12 dni, to ilu robotników potrzebuje, aby zbudować go w 3 dni? 4 robotników ---- 12 dni; x robotników ---- 3 dni. x = (4 * 12) / 3 = 48 / 3 = 16 robotników.
Pamiętaj, aby dokładnie czytać treść zadania i rozpoznawać, czy mamy do czynienia z proporcjonalnością prostą, czy odwrotną. Ćwiczenie tych zadań pomoże Ci zdobyć pewność siebie przed sprawdzianem.
